Nicolien heeft mij, haar vader, twee boezemvrienden geschonken. De eerste is een aquarel van 15 bij 20cm van een meisje dat ondersteboven aan een trapeze hangt in een in pasteltinten geschilderd sprookjesbos, de tweede een gigantische acrylvis op een doek van twee bij twee meter, die ik de naam “Haai op ijs” mocht geven en dat ik dus ook een beetje als een petekind beschouw. Die vis was onderdeel van een juichkreet van schilderijen die in de RAI bij haar afstudeerexpositie van de Rietveld Academie hing. Twee zeer uiteenlopende werken, die staan voor de twee belangrijkste kenmerken van het werk van Nicolien: een kleurgevoel, dat doet denken aan het absolute gehoor van een musicus en een vrolijk lef, dat meteen bij de eerste aanblik van veel van haar werk een blij gevoel in mij wekt.
In zijn essay “Het Oog en de Geest” zegt de Franse filosoof Merleau Ponty: “De schilder is de enige die het recht heeft op alle dingen uit te zien zonder enige plicht tot waardeoordelen.”.
Nicolien kijkt en laat ons meekijken op onze eigen manier. Als ik wakkeer wordt zie ik De Haai op IJs ondersteboven. Hij is er me niet minder lief om.
Dat vrije en unieke kijken, dat tot een gebeurtenis op linnen is geworden confronteert met mijn eigen manier van kijken. Toen jaren geleden Nicolien een lange reeks van honden in acryl produceerde zei de inmiddels overleden tekenaar Willem van Malsen: “Ik kan zien, dat ze geen hond heeft. Die honden zijn poezen.” En dat bedoelde hij niet als waardeoordeel. Hij beschreef haar kijken.
Zij liet later haar honden ook de ruimte veroveren in papier-maché, als een protest tegen de duurzaamheid. En nog later ontstonden in hetzelfde materiaal geïnspireerd door impressies van reizen naar Afrika en Mexico mensachtige figuren met vele armen en benen. Kants adagium “Durf zelf te denken” is voor kunstenaars zoals zij:Durf zelf te kijken. Ze laat zien wat ze ziet door te laten zien hoe ze kijkt en met hoeveel plezier ze dat doet.
Ze heeft ook een aantal van haar figuren aangebracht op gewone gebruiksvoorwerpen, kommetjes en bordjes. Daarin zit de spanning tussen het unieke kijken en het routineuze gebruiken van een vervangbaar stuk huisraad. Telkens als ik naar zo’n bord kijk, lijkt het te vragen: “Wat wil je nou? Kijk en geniet, of lach of wat dan ook. Maar voel je in godsnaam niet schuldig omdat er geen fruit op me ligt.”
Nicolien is nu al enkele jaren veel met jonge kinderen bezig. Ik zie uit naar wat zij daarbij ziet.

Piet van den Ende